O'ylanib Uylan, Uylanib O'ylan

Assalomu Alaykum.
Oila goʻyo dengiz kemasiga oʻxshaydi. Uni dengizga
chiqarishga shay boʻlib turgan kema sardori, turgan gap-
ki, oʻzining va guruh aʼzolarining vazifalarini juda
yaxshi bilishi kerak.
Bundan tashqari, qayerda suv osti
qoyalari yoki sayoz joylar borligini ham, qolaversa,
qanday qilib kemani kalamushlardan va oʻz aʼzolarini
dizenteriyadan saqlash mumkinligini ham bilishi kerak
boʻladi. Aks holda kema oʻz manziliga yetolmaydi.
Siz oʻz kemangizni hayot ummoniga chiqarishga
tayyormisiz?...
Nima uchun odamlar oila quradilar?
Gʻalati savol. Lekin sa-
volning javobi undan ham
gʻalati:
– Oilani oʻzidan zur-
riyot qoldirish uchun quri-
shadi.
Tabiat erkak zotiga ham,
ayol zotiga ham aynan shu
vazifani yuklagan.
Xoʻsh, bu vazifani bajarish uchun oila qurish shart-
mikan? Axir... «Xudo beraman desa, beraverar ekan,
boy ota...» Qolaversa, odamdan tashqari barcha tirik
jonzotlardan ham zurriyot qoladi, lekin ular oila
qurmaydi-ku?
Nima uchun jonivorlar oila qurmaydilar?
Agar uyingizda sigir, qoʻy,
tovuq, it yoki mushuk boʻlsa,
demak siz hech boʻlmaganida
bir marta ularning zurriyo-
tini koʻrgansiz.
Buzoq yoki qoʻzichoq tu gʻil-
ganidan keyin uzogʻi bilan
10–15 daqiqa oʻtar-oʻtmas oyoq-
qa turadi, bir soatdan ke-
yin tentiraklab yura boshlaydi.
Joʻja esa tuxumdan chiqqan zaho ti oyoqqa turib, yugu-
rib ketadi.
Yirtqichlar qatoriga kirmaydigan yovvoyi hay von-
lar zurriyoti ham xuddi shunday «chaqqon» boʻlib, dun-
yoga keladi. Boshqacha boʻlishi mumkin ham emas. Masa-
lan, kiyik yoki yovvoyi toʻngʻiz bolalaganidan keyin it,
boʻri yoki qoplonga oʻxshab oʻz bolasini ogʻziga qisib,
boshqa yirtqichlardan saqlash uchun panaroq joyga
olib qocholmaydi. U endigina dunyoga kelgan bolasini
faqat oʻziga ergashtirib, xavfsiz joyga olib ketishi
mumkin. Shuning uchun hayvonot olamining zurriyoti
tez oyoqqa turib yurib ketadi. Boshqacha qilib aytgan-
da, tabiat har bir jonivor oʻz bolasini oʻzi yoki
poda yordamida himoya qilishiga imkon yaratib ber-
gan, demak, «oila qurish»ga ularda zarurat yoʻq, de-
yish mumkin.
Odamzotga kelsak, bu masalada u, Xudoga shukurki,
ancha orqada qolib ketgan, chunki kecha tugʻilgan bola
bugun koʻchaga yugurib chiqib ketadigan boʻlganida becho-
ra onaning holi nima kechishini tasavvur ham qilib
boʻlmaydi.
20 yoshlik bola
Odam bolasi oyoqqa turib yurishni oʻrganishi uchun
kamida bir yil kerak, qorni ochganligini yoki biror
joyi ogʻriyotganligini onasiga tushuntirishi, yaʼni
tilga kirishi uchun 2–3 yil, oldiga qoʻyilgan ovqatni
oʻzi yeyishni oʻrga nishi uchun
esa 4–5 yil ke rak, va
nihoyat, oʻz nonini oʻzi topib
yeyishi uchun oʻnlab yil lar
kerak...
Odam bolasi boshqa bar-
cha jonzotlar zurriyotiga
nisbatan haddan tashqari
ojiz boʻlib tugʻiladi va uzoq yillar davomida har
tomonlama parvarishga va himoyaga muhtoj boʻlib
qoladi.
Yigirma yilda koʻpchilik jonzotlar oʻz umrini yashab
boʻlishadi, odam esa yigirma yoshga kirib ham oʻzini oʻzi
eplolmaydi, deb hisoblaymiz.
Vaholanki, bola uzogʻi bilan 10 yoshidan boshlab
pul bilan muomala qilishni oʻrganishi kerak, lekin bu
boshqa mavzu. Bizning mavzuni davom ettirish uchun esa
bir masalani hal qilishimizga toʻgʻri keladi, yaʼni:
Oila kimga koʻproq manfaat keltiradi:
erkakkami, ayolgami?
Ikkalasi ham bir xil man-
faatdor emas, albatta, chunki
erkak bilan ayolning tabiati
har xil, ayrim jihatlardan
esa hatto bir-biriga qarama-
qarshi ham. Erkak va ayolning
juda murakkab boʻlgan tabia-
ti va ichki dunyosi toʻgʻrisidagi
ilmiy izlanishlarga kirishib
ketmasdan, keling, shunchaki
ularning tashqi koʻrinishiga diqqat bilan nazar solib
koʻramiz.